Logo Frankfurt (Oder)-Słubice

„Elementy kluczowe transgranicznego rozwoju miast w Europejskim Dwumieście Frankfurt nad Odrą – Słubice“

 

Krótki opis projektu

W projekcie złożonym przez Słubicko-Frankfurckie Centrum Kooperacji miasto Frankfurt nad Odrą i gmina Słubice tworzą ramy zintegrowanego, transgranicznego rozwoju miast do 2030 roku. W centrum projektu znajduje się polsko- niemiecki proces komunikacji i partycypacji, do którego administracje obu miast, wraz z wydziałami planowania i Słubicko-Frankfurckim Centrum Kooperacji angażować będą samorządowców, instytucje, podmioty społeczeństwa obywatelskiego i zainteresowanych obywateli, a także zewnętrznych ekspertów. Efektem ma być szerokie poparcie społeczne i polityczne dla realizacji konkretnej wizji rozwoju dwumiasta Frankfurtu nad Odrą i Słubic do roku 2030.

Tło

Od ponad dziesięciu lat Frankfurt nad Odrą i Słubice zmierzają drogą budowania krok po kroku powiązanego we wszystkich obszarach miejskiego rozwoju polsko-niemieckiej, transgranicznej przestrzeni miejskiej.

Oba samorządy nie były w stanie po dużej Konferencji Przyszłości w 2009 r., która przyniosła znaczący impuls początkowy i zaowocowała pierwszym Słubicko-Frankfurckim Planem Działania, w satysfakcjonującym stopniu zaangażować w ten proces społeczeństwo obywatelskie w obu miastach i niezbędnych ekspertów zewnętrznych. W rezultacie współpraca transgraniczna często redukowana jest do projektów flagowych, takich jak Uniwersytet Europejski Viadrina i transgraniczna linia autobusowa 983, a poza tym dyskurs transgraniczny pojawia się w najlepszym przypadku wtedy, gdy pojawia się jakiś problem, jak na przykład w marcu 2020 w związku z daleko idącym zamknięciem granicy polsko-niemieckiej z powodu pandemii koronawirusa.

Przyczyny tego deficytu we współpracy transgranicznej są wielorakie – wymaga to znacznych zasobów, aby zaangażować ludność dwóch tak różnych obszarów miejskich, jak Frankfurt i Słubice w złożony temat, jakim jest transgraniczny rozwój miast, na zrównoważonych i równych zasadach. Bariera językowa i znaczne różnice strukturalne w systemach państwowych, samorządowych, urbanistycznych oraz społeczeństwie obywatelskim utrudniają to zadanie. Ponadto dla powodzenia procesu kooperacji i jakości wyników konieczne jest również pozyskanie odpowiedniej eksperckiej wiedzy zewnętrznej.

Udział w przedsięwzięciu MORO „Zintegrowane planowanie w polsko-niemieckim obszarze powiązań” partnerzy w Dwumieście pojmują jako szansę uzyskania nowych bodźców w wymianie z innymi projektami oraz zewnętrznymi ekspertami, aby lepiej poradzić sobie z opisanymi wyzwaniami.

Frankfurt nad Odrą i Słubice z lotu ptaka, © M. Krukiel

Cele

Najważniejszym celem miast Frankfurt n. Odrą i Słubice jest trwałe podniesienie transgranicznej jakości życia mieszkańców i zyskanie większej atrakcyjności w oczach potencjalnych nowych mieszkańców, osób dojeżdżających do pracy, inwestorów i turystów. Zgodnie z tym oba samorządy postawiły sobie za cel w Planie Działania na lata 2020-2030 zintensyfikowanie wysiłków na rzecz dalszego zmniejszania bariery językowej oraz podniesienia atrakcyjności transgranicznej przestrzeni miejskiej dla mieszkańców, osób dojeżdżających do pracy, uczniów i studentów, inwestorów i turystów w oparciu o takie centralne elementy jak rzeka Odra, most miejski i obie nadodrzańskie promenady. W tym celu należy zwiększyć stopień transgranicznej integracji, powiązań i synergii.

W ramach projektu partnerzy chcą wypracować na podstawie doświadczeń zdobytych już w ciągu ostatnich dziesięciu lat, jak skutecznie można zaprojektować taki proces partycypacji w transgranicznym rozwoju miejskim oraz zaktywizować szerokie wsparcie społeczne i polityczne dla realizacji konkretnej wizji rozwoju Dwumiasta Frankfurt-Słubice 2030. Zdobyte know-how zostanie przeniesione na inne kwestie Dwumiasta a wyniki projektów zostaną udostępnione innym samorządom, które będą chciały w swoich projektach uczyć się na tych doświadczeniach.

Głównymi grupami docelowymi projektu są mieszkańcy obu stron, podmioty instytucjonalne społeczeństwa obywatelskiego, radni miejscy i istotne miejskie instytucje.

Metodyka

Zainicjowany zostanie intensywny, partnerski polsko-niemiecki proces komunikacji i partycypacji społecznej, którego przedmiotem będą przede wszystkim następujące punkty:

  • Wypracowanie pomysłów urbanistycznych na rzecz rozwoju wspólnego centrum Dwumiasta przy włączeniu ekspertów,
  • Rozwój miast po obu stronach na podstawie uzgodnionych dokumentów z uwzględnieniem połączenia infrastruktury i rzeki Odry jako osi integracji,
  • Analiza potrzeb, funkcji, alternatywnych połączeń przez rzekę Odrę, aspektów komunikacyjnych i administracyjnych oraz możliwości lokalizacji dodatkowego mostu łączącego Słubice i Frankfurt nad Odrą.

Zasadnicze etapy prac w ramach projektu obejmują:

  1. Publiczne rozpropagowanie tematu transgranicznego rozwoju urbanistycznego dwumiasta i kluczowych pytań,
  2. Wdrożenie szerokiego, transgranicznego, kreatywnego polsko-niemieckiego procesu konsultacji społecznych,
  3. Włączenie zewnętrznej wiedzy eksperckiej,
  4. Transgraniczne konsultacje samorządowców i administracji ze społeczeństwem obywatelskim dwumiasta,
  5. Decyzje w sprawie kluczowych projektów na rzecz transgranicznego rozwoju obszarów miejskich do 2030 r.,
  6. Proces dyskusji i podejmowania decyzji.

Wykorzystane zostaną m.in. następujące narzędzia:

  • internetowe narzędzia do dyskusji i udziału społeczeństwa, m.in. aplikacja miasta Frankfurt rozszerzona o dwujęzyczną funkcję sondaży i dyskusji,
  • wyjazd studyjny do innego europejskiego dwumiasta lub regionu przygranicznego, który z powodzeniem wdrożył już kluczowy projekt transgranicznego rozwoju obszarów miejskich,
  • dwudniowa Konferencja Przyszłości / Warsztaty Przyszłości służące wspólnemu opracowaniu inspirującej, ambitnej i realistycznej wizji wspólnego rozwoju obszarów miejskich do 2030 r. a być może w dłuższej perspektywie.
Foto: Frankfurt (Oder) und Słubice, vom Oderturm aus gesehen, © Stadt Frankfurt (Oder)

Wyniki

Na koniec dwuletniego procesu należy udzielić odpowiedzi na takie pytania jak:

  • Czy Frankfurt i Słubice mają wspólne centrum miasta, a jeśli tak, to gdzie jest zlokalizowane przestrzennie i po czym je rozpoznać?
  • Co musimy zrobić, aby serce dwumiasta, most miejski i promenady nadodrzańskie stały się atrakcyjnym miejscem?
  • W jaki konkretny sposób uda nam się wypracować równowagę między transgranicznym ujednoliceniem z jednej strony a atrakcyjnością różnic i różnorodności z drugiej?
  • Czy większa atrakcyjność to także wypieranie transportu indywidualnego, zwłaszcza w centrum miasta, na rzecz transportu publicznego, roweru i e-mobilności, a jeśli tak, to jakie zmiany planistyczne należy wprowadzić w tym celu?
  • Czy do rozwoju dwumiasta potrzebujemy drugiego mostu miejskiego, a jeśli tak, to gdzie i z jakim funkcjami?
  • Jakimi wyzwaniami w zakresie ochrony klimatu i radzenia sobie z konsekwencjami zmian klimatu musimy mocniej zająć się ponad granicami, np. w promowaniu wytwarzania energii neutralnej pod względem emisji CO2, transgranicznym planowaniu otwartej przestrzeni i większej synergii struktur i działań w zakresie zwalczania zagrożeń a zwłaszcza w ochronie przeciwpowodziowej?
  • Jakie są kluczowe miękkie czynniki zintegrowanego, transgranicznego rozwoju obszarów miejskich, np. działania na rzecz dalszego rozwoju wielojęzyczności indywidualnej i społecznej w dwumieście?

Dużą wagę przywiązuje się również do podsumowania kwestii metodyki i komunikacji społecznej jako elementu składowego projektu:

  • Jak użyteczne były różne narzędzia komunikacji i partycypacji w osiąganiu celów?
  • Jaki wpływ miał proces komunikacji i udziału społeczeństwa na akceptację przyjętych działań?
  • Jakie narzędzia i strategie powinny zostać zachowane i dalej rozwijane w wyniku projektu, a które okazały się nieskuteczne lub zbędne?

Dokumenty

Poniższe dokumenty umożliwiają głębsze zapoznanie się z projektem:

Dalsze dokumenty współpracy z Dwumiasta:

Dalsze informacje odnoszące się do tematu:

Tutaj znajdą Państwo sprawozdanie ze Słubicko-Frankfurckiej Konferencji Przyszłości na rzecz transgranicznego rozwoju miejskiego do roku 2030, która się odbyła w dniach 15 i 16 września 2021 r.

Kontakt

Stadt Frankfurt (Oder)
Dezernat IV, Frankfurt-Słubicer Kooperationszentrum
Bischofstr. 1a
15230 Frankfurt (Oder)
pan Sören Bollmann
Mail: Soeren.Bollmann@frankfurt-oder.de

Gmina Słubice
BPW – Biuro Projektów i Współpracy Zagranicznej
ul. Akademicka 1
69-100 Słubice
pani dr Joanna Pyrgiel
Mail: joanna.pyrgiel@slubice.pl