Komisja konkursowa zebrała się w dniach 6 i 7 lutego 2019 r. we Frankfurcie nad Odrą i Słubicach na posiedzeniu w celu wyłonienia 5 projektów flagowych spośród 35 nadesłanych zgłoszeń. W obliczu wielu wartościowych zgłoszonych projektów, zajmujących się istotnymi wyzwaniami polsko-niemieckiego obszaru powiązań, dokonanie tego wyboru nie było łatwym zadaniem. Członkowie komisji konkursowej dyskutowali szczegółowo nt. każdego projektu i na koniec trójstopniowego procesu wyboru wyłonili 5 projektów flagowych oraz przyznali ponadto dwóm projektom nagrody honorowe.

Poniżej znajduje się krótka charakterystyka każdego z nagrodzonych projektów. Więcej informacji zawierają karty projektów, które otwierają się po kliknięciu na wizualizację danego projektu.

 

Die Wettbewerbsjury ist am 6. und 7. Februar 2019 in Frankfurt (Oder) und Słubice zusammengekommen, um aus den 35 Einsendungen die fünf Flaggschiffprojekte auszuwählen. Angesichts der vielen wertvollen Projekteinreichungen, die auf wesentliche Herausforderungen des deutsch-polnischen Verflechtungsraums eingehen, war es keine leichte Aufgabe, diese Auswahl vorzunehmen. Die Jurymitglieder haben deshalb jedes einzelne Projekt ausführlich diskutiert und am Ende eines dreistufigen Auswahlprozesses fünf Flaggschiffprojekte auserkoren sowie darüber hinaus zwei Projekten Ehrenpreise zugesprochen.

Nachfolgend wird jedes ausgezeichnete Flaggschiffprojekt kurz charakterisiert. Mehr über diese Projekte erfahren Sie aus den Projektsteckbriefen, die über die Visualisierungen am Ende dieser Seite abgerufen werden können.

WYRÓŻNIONE PROJEKTY FLAGOWE

Projekt „Arka Pomorza – arche-typowe Pomorze! – Marka + sieć na rzecz siły i różnorodności w wiejskim obszarze gospodarczym” (nr 3-06) został wybrany projektem flagowym, ponieważ angażują się w nim transgranicznie liczne aktywne podmioty na rzecz zrównoważonego rozwoju regionu między półwyspem Darß a Gdańskiem na bazie dziedzictwa obszarów wiejskich, czym otwierają przed regionem nowe perspektywy.

W zlokalizowanym również na Pomorzu projekcie flagowym „Punkt Kontaktowo-Doradczy dla polskich i niemieckich obywateli” (nr 3-19) prowadzone w Löcknitz i Szczecinie biura wspierają od 2009 roku polskich i niemieckich mieszkańców w ich starcie w życie i pracę w kraju sąsiada. Jurorzy podkreślali tutaj bliskość przedsięwzięcia do mieszkańców oraz praktyczny pożytek tej instytucji na rzecz Transgranicznego Regionu Metropolitalnego Szczecina.

Trzeci projekt flagowy stawia sobie za cel „Rewitalizację komunikacji kolejowej między Lipskiem i Poznaniem” (nr 3-08). Współpracujący partnerzy planują w pierwszym kroku opracowanie analizy korzyści z reaktywacji tej relacji. Komisja Konkursowa wskazała, że pomysłodawcy projektu zidentyfikowali istotny deficyt w obszarze powiązań i przewidzieli w projekcie pierwsze kroki służące jego przezwyciężeniu.

Dwa pozostałe projekty flagowe zlokalizowane są saksońsko-dolnośląskim obszarze powiązań:

Projekt „TRAILS” (nr 3-22) służy rozwojowi długotrwałych zasobów innowacyjnych na saksońsko-polskim obszarze przygranicznym przez ukierunkowane prowadzenie i łączenie w sieć aktywności dla rozwoju innowacji w szkołach i MŚP. Według oceny Komisji Konkursowej jest to modelowy, przyszłościowy projekt, którego kontynuacja może być wsparta poprzez wybór na projekt flagowy.

W projekcie „REVIVAL” (nr 3-30) dziesięć mniejszych i średnich miast saksońskich i dolnośląskich Górnych Łużyc oraz Podgórza Sudeckiego będą ożywiać i wzmacniać swoje historyczne centra przy współudziale trzech instytucji naukowych poprzez różnorodne działania. Również w tym projekcie Komisja Konkursowa szczególnie doceniła podjęcie ważnego istotnego przestrzennie problemu oraz poszukiwanie dróg poprawy sytuacji.

 

AUSGEZEICHNETE FLAGGSCHIFFPROJEKTE

Das Projekt „PommernArche – Ur-Typisch Pommern! – Marke + Netzwerk für Kraft und Vielfalt im ländlichen Wirtschaftsraum“ (Nr. 3-06) wurde als Flaggschiffprojekt ausgewählt, da sich in ihm zahlreiche Akteure grenzübergreifend für die nachhaltige Entwicklung der Region zwischen dem Darß und Danzig auf der Grundlage des ländlichen Erbes engagieren und ihr somit neue Perspektiven eröffnen.

In dem ebenfalls in Pommern beheimateten Flaggschiffprojekt „Kontakt- und Beratungsstelle für deutsche und polnische Bürger“ (Nr. 3-19) unterstützen die in Löcknitz und Stettin betriebenen Büros seit 2009 deutsche und polnische Bürgerinnen und Bürger bei ihrem Start ins Leben und Arbeiten im Nachbarland. Hier unterstrich die Jury die Bürgernähe und den praktischen Nutzen dieser Einrichtung für die Integration der Grenzübergreifenden Metropolregion Stettin im Alltag.

Das dritte Flaggschiffprojekt hat sich die „Wiederbelebung der Eisenbahnfernverbindung zwischen Leipzig und Poznań“ (Nr. 3-08) zum Ziel gesetzt. Die Kooperationspartner beabsichtigen in einem ersten Schritt die Erarbeitung einer Studie, die über den Nutzen der Revitalisierung der genannten Relation Auskunft gibt. Die Jury verwies auf den Umstand, dass die Akteure einen signifikanten Mangel im Verflechtungsraum erkannt und in dem Projekt erste Schritte zu dessen Behebung vorgesehen haben.

Die beiden verbliebenen Flaggschiffprojekte sind im sächsisch-niederschlesischen Verflechtungsraum angesiedelt:

Das Projekt „TRAILS“ (Nr. 3-22) dient der Ausbildung nachhaltiger Innovationskapazität im sächsisch-polnischen Grenzraum durch die gezielte Durchführung und Vernetzung von Innovationsaktivitäten an Schulen und KMU. Nach der Einschätzung der Jury handelt es sich hierbei um ein zukunftsweisendes Projekt, dessen Fortführung durch die Auswahl als Flaggschiffprojekt unterstützt werden soll.

In dem Projekt „REVIVAL“ (Nr. 3-30) beleben und stärken zehn Klein- und Mittelstädte der sächsischen und niederschlesischen Oberlausitz sowie des Sudetenvorlands gemeinsam mit drei wissenschaftlichen Einrichtungen ihre historischen Stadtzentren durch vielfältige Aktivitäten. Auch an diesem Projekt schätzt die Jury besonders dessen Eingehen auf eine wichtige raumwirksame Problemlage und die Suche nach Lösungswegen zur Verbesserung der Situation.

NAGRODY HONOROWE KOMISJI KONKURSOWEJ

W ramach dyskusji nad 35 projektami członkowie Komisji zdecydowali o wyborze 2 projektów do nagrody honorowej Komisji Konkursowej. Nagrody honorowe zostały przyznane projektowi „Groß für Klein – Duzi dla małych. Transgraniczna współpraca dla wspierania edukacji przedszkolnej w zakresie kultury i języka sąsiada” (nr 3-16) oraz projektowi „Nauczanie języka sąsiada od przedszkola do zakończenia edukacji – kluczem do komunikacji w Euroregionie Pomerania” (nr 3-17).

Oba projekty podejmują fundamentalne wyzwanie w polsko-niemieckim obszarze powiązań, tj. przełamywanie bariery kulturowej i językowej poprzez umożliwienie dzieciom już w przedszkolach wzrastanie pod wyspecjalizowaną opieką w bezpośrednim kontakcie z językiem i kulturą sąsiada. Komisja Konkursowa podkreśla, że możliwość musi stać się czymś oczywistym w całym obszarze powiązań.

Również w całym obszarze po obu stronach Odry i Nysy Łużyckiej powinno być zapewnione, aby wszystkie dzieci od przedszkoli aż po naukę zawodu i studia wyższe miały nieprzerwanie dostępną możliwość nauki języka sąsiada.

 

EHRENPREISE DER WETTBEWERBSJURY

Im Rahmen der Diskussion der 35 Projekte ergab sich die Auswahl zweier Projekte für den Ehrenpreis der Jury. Die zwei Ehrenpreise wurden von der Jury den Projekten „Groß für Klein – Duzi dla małych: Grenzüberschreitende Zusammenarbeit zur Förderung der interkulturellen und nachbarsprachigen Bildung im Bereich der Vorschulerziehung“ (Nr. 3-16) und „Nachbarspracherwerb von der Kita bis zum Schulabschluss – der Schlüssel zur Kommunikation in der Euroregion Pomerania“ (Nr. 3-17) zugesprochen.

Beide Projekte stellen sich einer fundamentalen Herausforderung im deutsch-polnischen Verflechtungsraum, der Überwindung der kulturellen und Sprachbarriere, indem sie Kindern bereits im Kindergarten ermöglichen, unter fachkundiger Betreuung im direkten Kontakt mit der Sprache und Kultur der Nachbarn aufzuwachsen. Die Jury unterstreicht, dass diese Möglichkeit im gesamten Verflechtungsraum eine Selbstverständlichkeit werden muss.

Auch muss im gesamten Raum beiderseits der Oder und Lausitzer Neiße dafür Sorge getragen werden, dass allen Kindern vom Kindergarten bis hin zur Berufsausausbildung bzw. zum Studium durchgängig Angebote zur Ausbildung in der Nachbarsprache zur Verfügung stehen.

SZCZEGÓLNE WYRÓŻNIENIE KOMISJI KONKURSOWEJ

Dwa projekty, które były już nagrodzone w obu wcześniejszych konkursach na polsko-niemieckie projekty, tzn. „Projekt Smart Integration” (nr 3-07, patrz projekt „Razem dla pogranicza Dolny Śląsk – Saksonia” (nr 2-13) w drugim konkursie) oraz „Przystosowanie Mostu Europejskiego Siekierki-Neurüdnitz do ruchu turystycznego” (nr 3-12, patrz projekt „Most Europejski Siekierki-Neurüdnitz” (nr 1-01) z pierwszego konkursu) nie zostały przez Komisję Konkursową uwzględnione przy wyborze laureatów obecnego konkursu. Komisja Konkursowa uznała te projekty jednak za godne szczególnego wyróżnienia i zaprosiła je do zaprezentowania ich osiągnięć w ramach uroczystości wręczenia nagród w dniu 5 czerwca 2019 r. w Instytucie Polskim w Berlinie.

BESONDERE ANERKENNUNG DER WETTBEWERBSJURY

Zwei Projekte, die bereits bei den beiden Vorgängerwettbewerben erfolgreich waren – das „Projekt Smart Integration” (Nr. 3-07, vgl. das Projekt „Gemeinsam für den Grenzraum Niederschlesien-Sachsen” (Nr. 2-13) aus dem zweiten Wettbewerb) und die „Herrichtung der Europabrücke Siekierki – Neurüdnitz für den touristischen Verkehr” (Nr. 3-12, vgl. das Projekt „Europabrücke Neurüdnitz-Siekierki” (Nr. 1-01) aus dem ersten Wettbewerb) – blieben nach dem Willen der Jury zwar außerhalb der Wertung. Ihnen wurde aber eine besondere Anerkennung der Jury zuteil und sie wurden eingeladen, ihre Errungenschaften im Rahmen der feierlichen Preisverleihung am 5. Juni 2019 im Polnischen Institut Berlin / Instytut Polski w Berlinie vorzustellen.

WYRÓŻNIONE PROJEKTY FLAGOWE

PommernArche – Ur-Typisch Pommern! – Marke + Netzwerk für Kraft und Vielfalt im ländlichen Wirtschaftsraum

Pomorze kierunkowskazem dla zrównoważonego rozwoju rolnictwa. Budowanie silnego, transgranicznego, innowacyjnego wizerunku. Rozszerzenie dostępu do rynku dla ofert zielonych (turystyka, edukacja, przedsiębiorczość, żywność). Podstawy: 1. Odrodzenie kulturowego dziedzictwa wiejskiego, 2. Sieć, 3. Strategia marki.

Pommern als transnationale Archeregion wird Leuchtturm für Nachhaltigkeit aus der Land-Wirtschaft. Ausbau Marktzugänge für nachhaltige Produkte (Food, Tourismus, Bildung, Unternehmertum). Grundlagen: 1. Revival des ländlichen Erbes, 2. Netzwerk, 3. Markenstrategie 4. Grenzübergreifendes innovatives Image.

Kontakt- und Beratungsstelle für deutsche und polnische Bürger

Niemieccy i polscy obywatele coraz częściej decydują się na życie po sąsiedniej stronie granicy. Często jednak znajomość kraju i języka sąsiada nie jest wystarczająca do swobodnego funkcjonowania. Celem Punktów Kontaktowych jest pomoc w pokonywaniu barier i wsparcie integracji na polu zawodowym i społecznym.

Deutsche und polnische Bürger entscheiden sich, im Nachbarland zu leben. Die Sprach- und Landeskundekenntnisse sind jedoch für einen erfolgreichen Start oft nicht ausreichend. Die Kontaktstellen helfen, die Barrieren zu überwinden und so eine bessere berufliche wie soziale Integration zu ermöglichen.

Wiederbelebung der Eisenbahnfernverbindung zwischen Leipzig und Poznań

Wymieniona trasa miała duże znaczenie w okresie przed pierwszą wojną światową. Granice z lat 1918 i 1945 doprowadziły jednak do poważnych ograniczeń ruchu kolejowego na tej linii. Z wyniku umowy z Schengen odpadły kontrole graniczne. Należy wykazać korzyści wynikające z rewitalizacji.

Die genannte Trasse hatte vor dem ersten Weltkrieg große Bedeutung. Die Grenzen von 1918 und 1945 führten jedoch zu erheblichen Einschränkungen des Verkehrs auf dieser Strecke. Durch den Vertrag von Schengen sind Grenzkontrollen wieder überflüssig. Der Nutzen einer Wiederbelebung ist zu ermitteln.

TRAILS – Mobile Innovationslabore und -services zum Aufbau von Innovationskapazität im sächsisch-polnischen Grenzraum

Cel szczegółowy Programu: Wzmocnienie powiązania i rozszerzenie wspólnej polsko-niemieckiej oferty edukacyjnej.
Cel ogólny projektu: Rozwój długotrwałych zasobów innowacyjnych na saksońsko-polskim obs-zarze przygranicznym przez ukierunkowane prowadzenie i łączenie w sieć aktywności dla rozwoju innowacji w szkołach i MŚP.

Spezifisches Ziel ist die Verknüpfung und Erweiterung des gemeinsamen deutsch-polnischen Bildungsangebotes.
Allgemeines Ziel ist die Ausbildung nachhaltiger Innovationskapazität im sächsisch-polnischen Grenzraum durch die gezielte Durchführung und Vernetzung von Innovationsaktivitäten an Schulen und KMU.

REVIVAL! – Revitalisierung der historischen Städte in Niederschlesien und Sachsen

REVIVAL! ożywia i wzmacnia historyczne śródmieścia mniejszych i średnich miast na Dolnym Śląsku i w Saksonii; działa na rzecz ochrony i rozwoju wspólnego dziedzictwa kulturowego, z czym się wiąży poprawa jakości życia w części polsko-niemieckiego pogranicza.

REVIVAL! belebt und stärkt die historischen Innenstädte der kleineren und mittleren Zentren in Niederschlesien und Sachsen, schützt und entwickelt ihr gemeinsames Kulturerbe und steigert somit die Lebensqualität in diesem Teilraum des deutsch-polnischen Verflechtungsraumes.

Nagrody honorowe Komisji konkursowej

„Groß für Klein –  Duzi dla małych“ Grenzüberschreitende Zusammenarbeit zur För-derung der interkulturellen und nachbarsprachigen Bildung im Bereich der Vorschulerziehung

Uwrażliwianie dzieci przedszkolnych na język i kulturę kraju sąsiada to trwała inwestycja w przyszłość polsko-niemieckiego obszaru powiązań. Wspólne przygotowanie do tego zadania polskich i niemieckich nauczycieli i nauczycielek wychowania przedszkolnego stanowi dla wszystkich wartość dodaną.

Kinder bereits in der Kita an Sprache und Kultur des Nachbarlandes heranzuführen, ist eine nachhaltige Investition in die Zukunft im deutsch-polnischen Verflechtungsraum. Deutsche und polnische Vorschulpädagogen/innen hierfür gemeinsam zu qualifizieren, bringt Mehrwert für alle.

Nachbarspracherwerb von der Kita bis zum Schulabschluss – der Schlüssel zur Kommunikation in der Euroregion Pomerania

Zapewnienie wczesnego i ciągłego nauczania języka sąsiada prowadzi do podniesienia w sposób trwały jakości życia oraz wzrostu potencjału rozwoju gospodarczego w transgranicznym Euroregionie Pomerania.

Die Gewährleistung des frühen und durchgängigen Nachbarspracherwerbs führt nachhaltig zur Verbesserung der Lebensqualität und Steigerung des wirtschaftlichen Wachstumspotenzials in der grenzüberschreitenden Euroregion Pomerania.

SZCZEGÓLNE WYRÓŻNIENIE KOMISJI KONKURSOWEJ

Projekt Smart Integration

Smart Integration ma na celu dalszy rozwój współpracy pomiędzy Saksonią a Dolnym Śląskiem na polu planowania przestrzennego i rozwoju regionalnego, a w szczególności poprzez Saksońsko-Dolnośląskie Studium Pogranicza projekt przyczynia się do jej jakościowego poglebienia i rozszerzenia.

Smart Integration entwickelt die Zusammenarbeit zwischen Sachsen und Niederschlesien auf dem Gebiet der Raumordnung und Regionalentwicklung weiter und hebt die Beziehungen insbesondere mit der Sächsisch-Niederschlesischen Grenzraumstudie auf eine neue Ebene.

Herrichtung der Europabrücke Siekierki - Neurüdnitz für den touristischen Verkehr

Głównym celem projektu jest podniesienie atrakcyjności i dostępności obszaru przygranicznego dla mieszkańców i osób odwiedzających poprzez udostępnienie mostu do ruchu turystycznego.

Das zentrale Projektziel ist die Steigerung der Attraktivität und Zugänglichkeit des Grenzraumes für Bewohner und Besucher durch die Instandsetzung der Europabrücke Siekierki – Neurüdnitz für den touristischen Verkehr.

Opisy wszystkich 35 zgłoszonych projektów znajdą Państwo na „Liście projektów”.

Beschreibungen aller 35 eingereichten Projekte finden Sie in der „Projektliste”.